RBI JOB UPDATES: 2026- सुवर्णसंधी! भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) मध्ये ‘सहाय्यक’ (Assistant) पदांच्या ६५० जागांसाठी महाभरती २०२५-२६

देशाची मध्यवर्ती बँक असलेल्या 'भारतीय रिझर्व्ह बँकेत' (RBI) नोकरी करण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या पदवीधर तरुणांसाठी एक अतिशय मोठी आणि प्रतिष्ठेची संधी चालून आली आहे!

भारतीय रिझर्व्ह बँकेने देशभरातील आपल्या विविध प्रादेशिक कार्यालयांमध्ये 'सहाय्यक' (Assistant) - पॅनेल वर्ष २०२५ या पदाच्या एकूण ६५० रिक्त जागा भरण्यासाठी पात्र आणि इच्छुक उमेदवारांकडून ऑनलाइन अर्ज मागवले आहेत. अत्यंत पारदर्शक आणि देशव्यापी स्पर्धा परीक्षेच्या माध्यमातून ही निवड प्रक्रिया राबविली जाणार आहे.

सदर भरती प्रक्रियेची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

१. महत्त्वाच्या तारखा (Important Dates):
वेळेचे नियोजन आणि शेवटच्या तारखेची वाट न पाहता अर्ज करणे उमेदवारांसाठी फायद्याचे राहील.

• ऑनलाइन अर्ज व शुल्क भरण्याची प्रक्रिया सुरू: १६ फेब्रुवारी २०२६
• ऑनलाइन अर्ज करण्याची अंतिम मुदत: ०८ मार्च २०२६
• पूर्व परीक्षा (Preliminary Exam) संभाव्य तारीख: ११ एप्रिल २०२६
• मुख्य परीक्षा (Main Exam) संभाव्य तारीख: ०७ जून २०२६
  (टीप: प्रशासकीय कारणास्तव परीक्षांच्या तारखांमध्ये बदल करण्याचा अधिकार रिझर्व्ह बँकेकडे राखीव आहे. अर्जातील दुरुस्तीसाठी 'एडिट विंडो'ची तारीख लवकरच जाहीर केली जाईल.)

२. रिक्त पदांचा सविस्तर तपशील (Vacancies):
संपूर्ण देशभरातून एकूण ६५० जागा भरल्या जाणार आहेत. महाराष्ट्रातील उमेदवारांसाठी ही विशेष सुवर्णसंधी आहे, कारण सर्वाधिक जागा महाराष्ट्रात आहेत.

• मुंबई कार्यालय (बेलापूर व पणजीसह): सर्वाधिक २४९ जागा
• नागपूर कार्यालय: १७ जागा
• इतर प्रमुख कार्यालये: चेन्नई (५३), कानपूर-लखनौ (५०), नवी दिल्ली (४९), गुवाहाटी (३६), भोपाळ (३०), कोलकाता (२९), बंगळुरू (२४), अहमदाबाद (२०), आणि चंदीगड (२०).
• आरक्षण: सर्वसाधारण (UR), अनुसूचित जाती (SC), अनुसूचित जमाती (ST), इतर मागासवर्ग (OBC), आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटक (EWS) यांच्यासाठी शासनाच्या नियमांनुसार आरक्षण लागू राहील. तसेच दिव्यांग (PwBD) आणि माजी सैनिकांसाठी (EXS) समांतर आरक्षणाची तरतूद आहे.

३. आवश्यक पात्रता निकष (Eligibility Criteria):
अर्जासाठी उमेदवाराने खालील निकष पूर्ण करणे अनिवार्य आहे:

• राष्ट्रीयत्व: उमेदवार भारताचा नागरिक असावा.
• वयोमर्यादा (०१ फेब्रुवारी २०२६ रोजी): उमेदवाराचे वय २० ते २८ वर्षे असावे. (जन्म ०२ फेब्रुवारी १९९८ पूर्वी व ०१ फेब्रुवारी २००६ नंतर झालेला नसावा).
  • वयातील सवलत: SC/ST साठी ५ वर्षे, OBC साठी ३ वर्षे आणि PwBD उमेदवारांसाठी १० ते १५ वर्षे (प्रवर्गानुसार). माजी सैनिक, विधवा/घटस्फोटीत महिला आणि RBI कर्मचाऱ्यांनाही नियमानुसार सवलत मिळेल.
• शैक्षणिक पात्रता: मान्यताप्राप्त विद्यापीठातून कोणत्याही शाखेतील पदवी (Graduation) किमान ५०% गुणांसह उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. (SC/ST आणि दिव्यांग उमेदवारांसाठी फक्त 'पास क्लास' पुरेसा आहे).
• तांत्रिक व भाषिक ज्ञान: उमेदवाराला संगणकावर 'वर्ड प्रोसेसिंग' (Word Processing on PC) चे ज्ञान असणे आवश्यक आहे. तसेच, उमेदवार ज्या राज्याच्या कार्यालयासाठी अर्ज करत आहे, त्या राज्याची अधिकृत स्थानिक भाषा (उदा. महाराष्ट्रासाठी मराठी) अस्खलितपणे वाचता, लिहिता आणि बोलता येणे अत्यंत सक्तीचे आहे.

४. निवड प्रक्रिया (Selection Procedure):
ही निवड प्रक्रिया तीन अतिशय कडक आणि पारदर्शक टप्प्यांतून पार पडेल:

• टप्पा १: पूर्व परीक्षा (Preliminary Exam):
  ही १०० गुणांची आणि ६० मिनिटांची ऑनलाइन बहुपर्यायी परीक्षा असेल. यात इंग्रजी भाषा (३० प्रश्न), संख्यात्मक क्षमता/गणित (३५ प्रश्न) आणि बुद्धिमत्ता चाचणी (३५ प्रश्न) यांचा समावेश असेल.
• टप्पा २: मुख्य परीक्षा (Main Exam):
  पूर्व परीक्षेत उत्तीर्ण झालेल्या मेरिटमधील उमेदवारांना २०० गुणांची (१३५ मिनिटे) मुख्य परीक्षा द्यावी लागेल. यात ५ विषय असतील - इंग्रजी, गणित, बुद्धिमत्ता, सामान्य ज्ञान (General Awareness) आणि संगणक ज्ञान (प्रत्येकी ४० प्रश्न व ४० गुण).
  (टीप: दोन्ही परीक्षांमध्ये चुकीच्या उत्तरांसाठी १/४ (०.२५) नकारात्मक गुण (Negative Marking) लागू राहतील.)
• टप्पा ३: भाषा प्राविण्य चाचणी (LPT):
  मुख्य परीक्षेत निवड झालेल्या उमेदवारांची स्थानिक भाषेची चाचणी (LPT) घेतली जाईल. ही चाचणी अनिवार्य असून, यात अपयशी ठरल्यास उमेदवाराची निवड थेट रद्द केली जाईल.

५. आकर्षक वेतन आणि बँकिंग सुविधा (Salary & Perks):
रिझर्व्ह बँकेतील नोकरी आर्थिक सुरक्षितता आणि सन्मान देते.

• निवड झालेल्या सहाय्यकांना ₹२९,०००/- प्रारंभिक मूळ वेतन दिले जाईल.
• सध्याच्या महागाई भत्त्यानुसार, सर्व भत्ते मिळून एकूण प्रारंभिक मासिक वेतन (HRA वगळून) अंदाजे ₹५८,५१४/- इतके असेल.
• याशिवाय घरभाडे भत्ता (HRA) किंवा बँक निवासस्थान, वैद्यकीय सुविधा, सण अग्रीम, स्वस्त व्याजदरात गृहकर्ज, रजा प्रवास सवलत (LFC) आणि नवीन पेन्शन योजना (NPS) अशा अनेक उत्कृष्ट सुविधा मिळतील.

६. अर्ज प्रक्रिया आणि परीक्षा शुल्क (How to Apply):

• अर्ज केवळ RBI च्या अधिकृत वेबसाइट www.rbi.org.in वरून ऑनलाइन पद्धतीने स्वीकारले जातील.
• परीक्षा शुल्क:
  • खुला (UR) / OBC / EWS प्रवर्ग: ₹४५०/- (+ १८% GST)
  • SC / ST / PwBD / माजी सैनिक: ₹५०/- (+ १८% GST - फक्त सूचना शुल्क)
• अर्ज भरताना स्वतःचा स्पष्ट फोटो, काळ्या शाईतील स्वाक्षरी, डाव्या हाताच्या अंगठ्याचा ठसा आणि स्वतःच्या हस्ताक्षरातील प्रतिज्ञापत्र (Hand-written Declaration) अपलोड करणे अनिवार्य आहे. तसेच 'Live Photo' देखील काढावा लागेल.

७. परीक्षेच्या वेळच्या महत्त्वाच्या अटी:

• परीक्षा केंद्रावर सध्याचे मूळ आणि वैध फोटो ओळखपत्र (आधार कार्ड, पॅन कार्ड इ.) व त्याची झेरॉक्स प्रत सोबत असणे अनिवार्य आहे. (रेशन कार्ड चालणार नाही).
• परीक्षार्थींची ओळख पटवण्यासाठी 'बायोमेट्रिक डेटा' (अंगठ्याचा ठसा) किंवा 'IRIS स्कॅन' केले जाईल.
• मोबाईल, स्मार्ट वॉच, कॅल्क्युलेटर यांसारखी कोणतीही इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे परीक्षा केंद्रात नेण्यास सक्त मनाई आहे.

आव्हान व आवाहन:
बँकिंग क्षेत्रात सर्वोच्च पदांवर पोहोचण्याची ही पहिली पायरी आहे. स्पर्धा कठीण असली तरी योग्य नियोजन आणि जिद्दीच्या जोरावर हे यश मिळवता येते. इच्छुक आणि पात्र उमेदवारांनी शेवटच्या तारखेची (०८ मार्च २०२६) वाट न पाहता आजच आपला ऑनलाइन अर्ज पूर्ण करावा. अधिक माहितीसाठी व ऑनलाइन अर्जासाठी www.rbi.org.in या वेबसाइटला भेट द्या.

भारतीय रिझर्व्ह बँक - देशाच्या अर्थव्यवस्थेचा कणा! आजच अर्ज करा आणि या सन्मानाचा भाग व्हा!